Wereld aan afvalwarmte te winnen

Ontzaglijke hoeveelheden afvalwarmte verdwijnen nu nog ongebruikt via de schoorsteen of het koelwater. Dat is zonde. De warmte kan immers nuttig worden ingezet om gebouwen te verwarmen en industriële processen te voorzien van stoom. Het winnen van afvalwarmte gaat niet vanzelf. Het vraagt de nodige inzet van
gemeenten, rijksoverheid en afvalbedrijven.

Afvalbedrijven worden steeds meer energieleveranciers. Dat is goed voor het milieu, het imago van de afvalbranche en met de dalende afvaltarieven weten afvalbedrijven met de afvalwarmte een nieuwe inkomstenbron aan te boren.

De afvalenergiecentrales (AEC) zijn met afstand de grootste warmteleveranciers binnen de afvalbranche. Naast stroom aan het net zetten ze nu al 3,6 petajoule warmte af aan lokale warmtenetten en industrie.

De AEC’s schatten dat daarbovenop nog minimaal 10 petajoule warmte-afzet gerealiseerd kan worden als het op de juiste wijze wordt gestimuleerd. Dat komt overeen met de warmtevraag van pakweg 250.000 woningen. Daarnaast komt ook bij andere afvalbedrijven, zoals vergistingsinstallaties, warmte vrij.

“Het benutten van afvalwarmte is belangrijk”, stelt Klaas de Jong van Stichting Warmtenetwerk. Hij wijst op het forse aandeel duurzame energie dat Nederland nog moet halen. “Willen we de energiedoelen voor 2020 halen, dan moeten we met warmte aan de slag. Halen we de doelen niet, dan krijgen we een boete van Brussel. Daarnaast is het gebruik van restwarmte ook economisch aantrekkelijk”, aldus De Jong. Hij juicht het toe dat het onderwerp leeft binnen de AEC’s. “Alle bedrijven zijn hier mee bezig”, constateert hij tevreden.

Bij de nieuwe AEC’s is de bouw van een stoomleiding bijna een vanzelfsprekendheid. Zo levert de centrale van Omrin stoom aan Frisia Zout, en E.On Energy from Waste in Delfzijl aan bedrijven als Akzo Nobel.

De Jong: “Het benutten van afvalwarmte past binnen het beleid van de EU. Door de warmte te gebruiken, verhogen AEC’s hun energetisch rendement. Als het rendement voldoende hoog is, kunnen ze de R1-status behalen. Dat vinden afvalbedrijven belangrijk. Bovendien wil de Energy Efficiency Directive naar een verplichting van het gebruik van warmte.” “Een verplichting is niet voor iedereen leuk, maar wij vinden het goed”, zegt De Jong. “Het is toch te gek voor woorden dat we in Nederland een enorme hoeveelheid warmte weggooien.”

Ondanks de vele initiatieven bevindt Nederland zich volgens De Jong in de kinderfase. Althans, vergeleken met landen als Denemarken en Zweden. “Zij zijn veel verder. In Nederland komt van de benodigde warmte slechts vier procent uit warmtenetwerken.

In Zweden en Denemarken is dat meer dan vijftig procent. Denemarken heeft na de eerste oliecrisis gezegd: ‘wij moeten het roer drastisch omgooien, want we hebben geen eigen energie.’ Alle AEC’s zijn daar inmiddels aangesloten op een warmtenetwerk en halen een rendement van tachtig procent.”