Hoe het afval de komende jaren vergaat

80% van ons afval wordt hergebruikt. 16% wordt gebruikt voor winning van energie. In totaal krijgt dus 96% van ons afval een nuttige bestemming. Daarmee steken we heel gunstig af bij de rest van Europa. We recyclen ruim twee keer zoveel als het gemiddelde EU-land. En we storten tien keer zo weinig. Maar het kan nog beter.

Op 25 augustus gaf staatssecretaris Atsma de presentatie 'Afval is goud waard'. Hierin verwoordt hij zijn ambities om het afvalbeheer van Nederland naar een nog hoger plan te tillen.

De hoofdlijnen van de presentatie:

Minder afval
"Preventie staat op de eerste plek. Hoe minder materiaal we gebruiken, hoe beter voor het milieu. Sinds 2000 is de totale hoeveelheid afval ongeveer gelijk gebleven, terwijl de economie flink groeide. Dat is een gunstig teken. Veel branches hebben hun verpakkingen efficiënter gemaakt. Denk aan de tandpasta. Die was vroeger dubbel verpakt in een aluminium tube en een doosje. Nu hebben we een tube van kunststof. Vanaf eind 2011 geven de supermarkten geen gratis tasjes meer bij de kassa. En we gaan ook bekijken hoe we bij andere winkels de overvloed aan plastic tassen kunnen indammen.

We hebben overigens ook de consument nodig om verspilling tegen te gaan. Wist u bijvoorbeeld dat het gemiddelde huishouden voor € 300,-- per jaar aan eetbaar voedsel weggooit. Daarom wordt de voorlichting aan consumenten opgevoerd.

Meer recycling
De omzet van de recyclingsector groeide in 10 jaar met 300 procent. 80% van ons afval krijgt dankzij recycling een nieuw leven. Er ontstaan steeds nieuwe toepassingen. Autobanden komen terug als vloerbedekking. Landbouwafval wordt biologisch plastic. We kunnen inmiddels vliegen op frituurvet. Zo zijn er nog legio voorbeelden.

Van het huishoudelijk afval wordt maar ongeveer de helft gerecycled.
Daarom gaat de staatssecretaris met de gemeenten en de bedrijven om de tafel. Het moet beter kunnen. Ook gaat hij bevorderen dat het ‘grof vuil’ beter wordt gesorteerd. Dan kunnen de waardevolle materialen opnieuw worden benut. Uit onderzoek blijkt dat 70% van het grof vuil van huishoudens geschikt is voor hergebruik!

Een ander voorbeeld: textiel. Van alle oude kleding en textiel die geschikt is om te recyclen, recyclen we slechts de helft. Gemeenten onderzoeken nu hoe we méér kleding kunnen inzamelen. Dat kan voor afgedankt textiel een milieuwinst van 20% opleveren.

Minder storten
Hoe minder afval op de stortplaats terecht komt, hoe beter. De lijst materialen waarvoor een stortverbod geldt, wordt uitgebreid. Daarop komt ook grond te staan. En bodemassen (slak) van afvalverbrandingsinstallaties.
Slak kan goed van pas komen in de wegenbouw. Dat spaart kiezel en grind.

Minder regels
Regels zijn nodig en nuttig. Maar teveel regels kunnen juist averechts werken. Ze creëren onduidelijkheid en zadelen bedrijven op met onnodige administratieve lasten. Zo zijn onschadelijke houtsnippers, restanten van de oogst en stro vrijgesteld van de afvalstoffen-regels. Dit natuurlijk materiaal is immers prima bruikbaar in de land- en bosbouw of als bron van duurzame energie.

Handhaving
Denk bijvoorbeeld aan het voorkomen van de illegale uitvoer van elektronica-afval. We willen niet dat dat in Afrika en Azië wordt gedumpt. Dit is een van de prioriteiten van de inspectie van het ministerie. Er wordt gecontroleerd in de havens en bij milieustraten. We intensiveren de samenwerking met andere landen. En we verzorgen trainingen voor Afrikaanse inspecteurs.

Bijna elke dag lezen we over nieuwe manieren om waarde te halen uit afval. Slimme ondernemers, ontwerpers en wetenschappers maken steeds meer mogelijk. We kennen de design-meubelen uit sloophout van Piet Hein Eek.
Ik las laatst over een ontwerper die oude fietsbanden verwerkt tot stropdassen. Een ander maakt etuis van oude melkpakken. PET-flessen worden fleece-truien. Kleine voorbeelden? Misschien, maar ze laten zien dat het op alle fronten bruist van de creativiteit. Goed afvalbeheer is bij uitstek een thema waarbij economie en milieu hand in hand gaan. Hier wordt Nederland sterker, schoner en mooier van!
Daarom zet ik er samen met bedrijven, gemeenten, consumenten en wetenschappers de schouders onder. Want afval is goud waard."